Przepisy prawne w turystyce wiejskiej; działalność gospodarcza

Przepisy prawne w turystyce wiejskiej; działalność gospodarcza

Każda działalność zarobkowa jest regulowana przez odpowiednie przepisy prawne. Świadczenie zatem usług turystycznych na terenach wiejskich podlega takim samym przepisom - w zakresie rozpoczynania działalności gospodarczej, jej ewidencjonowania, prowadzenia i zakończenia, jak każda działalność usługowa.

Działalność gospodarcza;
   Definicje dotyczące działalności gospodarczej znajdują się w wielu ustawach, szczególnie w ustawach podatkowych.

Przykłady kilku z nich;
- działalność gospodarcza w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej; odwołuje się do charakteru wykonywanych czynności oraz stopnia ich zorganizowania
- działalność gospodarcza w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych; nie każda działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły musi być zarejestrowana w ewidecji działalności  gospodarczej
- działalność gospodarcza w ustawie o podatku od towarów i usług (VAT); 
- działalność gospodarcza w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych;
- działalność gospodarcza w ustawie ordynacja podatkowa;

W określonej dziedzinie życia należy wykorzystywać zawsze odpowiednią definicję działalności gospodarczej.


     Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej "reguluje podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zadania administracji publicznej w tym zakresie". 

     Zgodnie z tą ustawą "działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa, oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły".

Działalność zarobkowa w zakresie wynajmowania pokoi gościnnych spełnia więc wszystkie trzy przesłanki do uznania tej działalniości za "działalność gospodarczą". jest bowiem jednocześnie;
- zarobkowa
- wykonywana w sposób zorganizowany
- wykonywana w sposób ciągły (pokój gościnny jest przygotowany do przyjęcia turysty)

     Dla działalności turystycznej prowadzonej przez rolników w gospodarstwach rolnych ustawa przewiduje jednak wyjątek (art. 3):

"przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia innych usług związanych z pobytem turystów" oraz wyrobu wina przez producentów będących rolnikami wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego, o którym mowa w Art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 1011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2011 nr 120 poz. 690)

     Wprawdzie ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie definiuje takich pojęć jak rolnik czy gospodarstwo rolne, wynikają one jednak pośrednio z definicji zawartych w innych ustawach:

Kodeks Cywilny (art. 55) określa że:
gospodarstwo rolne to grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeśli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników (KRUS) uznaje:
- za gospodarstwo rolne: każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej
- za działalność rolniczą: działalność w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, w tym ogrodniczej,    sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej,
- za rolnika: pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,   osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą z pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia.

Ustawa o podatku rolnym określa że:
-   gospodarstwo rolne to obszar gruntów o których mowa w art. 1 (grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako zakrzewione i zadrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej inna niż działalność rolnicza) o powierzchni przekraczającej 1 ha fizyczny lub 1 ha przeliczeniowy,
- działalność rolnicza to produkcja roślinna i zwierzęca, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowego, fermowego oraz chów i hodowla ryb,
- podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej ...

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego:
- gospodarstwo rolne to gospodarstwo w rozumieniu kodeksu cywilnego o obszarze  nie mniejszym niż 1 ha użytków rolnych
- rolnik jest to pełnoletnia osoba fizyczna będąca właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych nieprzekraczających 300 ha, prowadząca osobiście gospodarstwo rolne, posiadająca kwalifikacje rolnicze, zamieszkała w gminie na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa
- prowadzenie działalności rolniczej to prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

     Każda z przedstawionych definicji została sformułowana dla potrzeb innej ustawy. Jednak dla stosowania przepisów o swobodzie działalności gospodarczej można przyjąć, że: gospodarstwo rolne to grunty, budynki, urządzenia i inwentarz, które służą faktycznie celom produkcji rolnej.   Świadczenie zatem usług turystycznych w gospodarstwie rolnym - w oparciu o zabudowania, grunty i inne zasoby gospodarstwa, wyklucza zmianę ich charakteru i naruszenia podstawowej funkcji, jaką jest produkcja rolna. Kryterium to musi być spełnione przede wszystkim w odniesieniu do świadczenia "innych usług związanych z pobytem turystów". Art. 3 wyłącza spod działania ustawy wąski zakres usług turystycznych. Praktycznie oznacza to m.in. że:

pokoje gościnne to nie odrębne miejsca noclegowe, całe domki turystyczne itd., tylko pokoje znajdujące się w budynku mieszkalnym w obrębie gospodarstwa rolnego
- wynajem pokoi jest związany z pobytem turystów, czyli osób przebywających na wypoczynku, a nie z wynajmem dla robotników sezonowych lub podnajmowaniem  mieszkań itd.
- sprzedaż posiłków domowych wyklucza prowadzenie kuchni dla innych osób niż te, które przebywają w gospodarstwie na wypoczynku
- inne usługi związane z pobytem turystów są to usługi poza noclegiem i wyżywieniem np. ognisko, przejażdżka konna, rowerowa itd., ale pod warunkiem, że są one organizowane w obrębie własnego gospodarstwa i dla osób, które przebywają w tym gospodarstwie na wypoczynku.

     Należy pamiętać, że jeżeli działalność turystyczna prowadzona przez rolnika zaczyna dominować lub całkowicie wypierać działalność rolniczą, stosowanie art. 3 traci swoje uzasadnienie. Rolnik który świadczy usługi turystyczne ponad wyłączenie art. 3 ustawy, obowiązany jest uzyskać odpowiedni wpis do ewidencji działalności gospodarczej, stając się jednocześnie przedsiębiorcą w rozumieniu prawa.

Ważne; ustawa nie określa, że wynajmowanie przez rolników pokoi, sprzedaż posiłków domowych oraz świadczenie innych usług związanych z pobytem turystów dotyczy tylko i wyłącznie terenów wiejskich.

Zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej.     Wymagania prawne podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej - w tym również świadczenia usług turystycznych prze rolników obejmują przede wszystkim:
- obowiązki związane z rejestracją działalności gospodarczej (z wyjątkiem zwolnienia określonego w art. 3 ustawy):
     1. przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do:
            * rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym lub
            * Ewidencji Działalności Gospodarczej
     2. wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, zasady wpisu do rejestru    przedsiębiorców określają odrębne przepisy
- obowiązek rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dochodów osiąganych z turystyki
- obowiązek rozliczania podatku od towarów i usług (VAT) - dla osób prowadzących działalność w szerszym zakresie
- zmianę sposobu obliczania i opłacania podatku od nieruchomości związanego ze zmianą wykorzystania pomieszczeń lub gruntów na cele turystyczne
- obowiązki w zakresie ubezpieczenia społecznego w związku z podejmowaniem działalności gospodarczej na własny rachunek (KRUS, ZUS), ewentualnie z zatrudnianiem innych osób
- wpis do ewidencji obiektów hotelarskich lub innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie
- pozostałe obowiązki wynikające z innych ustaw (sanitarne - dla wynajmowania pokoi i wydawania posiłków, przeciwpożarowe,  budowlane, ochrony środowiska, meldunkowe i in.).

Nie wszystkie wymagania prawne dotyczą każdej osoby podejmującej się świadczenia usług turystycznych. Należy więc swoją sytuację dopasować do jednej z wielu możliwości, jakie stwarzają przepisy.

Dalsze czynności związane z rejestracją i prowadzeniem działalności turystycznej to:
- uzyskanie numeru statystycznego REGON w Głównym Urzędzie Statystycznym
- zgłoszenie działalności do Urzędu Skarbowego
- uzyskanie numeru identyfikacji podatkowej (NIP)
- prowadzenie książki meldunkowej
- wnoszenie opłat miejscowych
- prowadzenie ewidencji dla potrzeb VAT (niezależnie od tego czy jest się od niego zwolnionym czy nie)
- wyrobienie pieczątki i tablicy (szyldu) informacyjnej.

Zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji działalności gospodarczej.
    
       Od dnia 1lipca 2011 roku obowiązują nowe przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz nowy formularz wniosku do rejestracji działalności gospodarczej osób fizycznych CEIDG-1 (CENTRALNA EWIDENCJA I INFORMACJA O DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ). Formularz oraz instrukcję wypełniania wniosku można znaleźć na stronie; http://prod.ceidg.gov.pl. Na stronie tej znajduje się informacja o zarejestrowanych przedsiębiorcach, oraz obowiązujących przepisach prawnych dotyczących działalności gospodarczej.

Wniosek CEIDG-1 jest jednocześnie zgłoszeniem do;
- Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ZUS lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego KRUS
- rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej REGON
- naczelnika urzędu skarbowego.

     Od 1 stycznia 2007 r przedsiębiorcy, którzy są wpisani do rejestru przedsiębiorców albo do ewidencji działalności gospodarczej, muszą umieszczać swój numer NIP w oświadczeniach pisemnych kierowanych w związku z prowadzoną działalnością do określonych osób i organów. Numerem tym muszą posługiwać się również w obrocie prawnym i gospodarczym

    Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej przewiduje dla przedsiębiorców niezatrudniających pracowników możliwość zawieszenia działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy (art. 14a ust.1).

Podejmowanie działalności gospodarczej bez wpisu do ewidencji lub KRS, jak również brak oznakowania siedziby i miejsca działalności gospodarczej jest karalne (Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks Wykroczeń Dz.U. nr 12 poz. 114 z późn. zm. art.60, §1, oraz §3).

Ministerstwo Gospodarki uruchomiło punkt kontaktowy udostępniający informacje o działalności gospodarczej. Na stronie www.eu-go.gov.pl znajdują się informacje dla przedsiębiorców, konsumentów oraz organów administracji. Można tam znaleźć informacje m. in. o rozpoczęciu działalności gospodarczej w Polsce, jak również pozostałych krajach UE, prowadzeniu, zawieszeniu i zakończeniu tej działalności, oraz dane kontaktowe różnych, przydatnych organizacji.

Ważne dla przedsiębiorców mających jakiekolwiek wątpliwości w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
W sprawach wątpliwych co do zastosowania przepisów prawnych "przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej, w jego indywidualnej sprawie (art. 10 i 10a ustawy).
Wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Przedsiębiorca we wniosku o wydania interpretacji jest obowiązany przedstawić stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, oraz własne stanowisko w tej sprawie.
Wniosek o wydanie interpretacji podlega opłacie w wysokości 40 zł. Zasady i tryb udzielania interpretacji przepisów prawa podatkowego reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Rozdział 1a). W rozumieniu tej ustawy działalność gospodarcza to każda działalność zarobkowa w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej , w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każda inna działalność zarobkowa wykonywana we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców.

Podstawa prawna:
1. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (tekst jedn. Dz.U. 2010, nr 220, poz. 1447) wraz z przepisami wprowadzającymi tą ustawę (Dz.U. 2004, nr 173, poz. 1808) z późn. zm.
2. Ustawa o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2010 r. (Dz.U.2010, nr 47 poz. 278)
3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r., Kodeks Cywilny (Dz.U. 1964, nr 16, poz.93 z późn.zm.)
4. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników . Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 10 marca 2008 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. 2008, nr 50, poz. 291 z późn.zm.)
5. Ustawa o podatku rolnym z dnia 15 listopada 1984 r. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym (Dz.U. 2006, nr 136, poz. 969)
6. Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (Dz.U.2003 nr 64 poz.592)

7. Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. 2004, nr 269, poz. 2681 z późn. zm.)
8. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. 2012, nr 0, poz. 749
9. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lipca 2006 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 2006, nr 139, poz. 993)  
  
     
01.10.2013 r.
Andrzej Mikołajewicz
czorsztyn@czorsztyn.com.pl


Strona główna : Aktualności : Imprezy : Koła regionalne : O nas : Wyszukiwanie :
Copyright 2020 Góralskie.net
Projekt graficzny GraphicsDesign.pl

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich; Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.